BRUT | Antoine Dansaertstraat 92, 1000 Brussel
info@brut-web.be | +32 (0)2 450 99 00 |
Nederlands English
Inspiratie

Seniorenhuisvesting

THUIS

In zorg

De snelle vergrijzing van de bevolking zorgt voor een sterk stijgende vraag naar huisvesting voor senioren. Nieuwe familiale structuren en gewijzigde economische omstandigheden maken dat ouderen steeds meer op zich zelf zijn aangewezen. Daarnaast heeft het sociaal zekerheidsstelsel er alle baat bij dat mensen zo lang mogelijk thuis verzorgd worden. Seniorenhuisvesting is een heel breed begrip. Er is niet één type senioren. Iedereen is anders en heeft een verschillende zorgbehoefte. De huisvesting moet afgestemd worden op deze diversiteit. We moeten naar een conceptuele verkenning van aangepaste woonvormen voor ouderen.

Enerzijds zijn de ouderen van vandaag en morgen dynamisch, zelfstandig, mondig, veeleisend en technologisch onderlegd. Zij hebben nood aan een zorgverstrekking die meegroeit met hun behoefte. De huidige en volgende generatie senioren is gesteld op z’n privacy en zal in geen geval akkoord gaan met een zorg die hen meer beperkt dan helpt. Anderzijds creëert de alsmaar stijgende levensduur een gestaag groeiende groep van zwaar hulpbehoevende en afhankelijke hoogbejaarden die gespecialiseerde opvang nodig heeft. Ouderen zijn hoe langer, hoe minder onder één noemer te vatten. Ze vormen een zeer heterogene groep: van actief tot passief, alleenstaand, samenwonend, multicultureel, …

Wij zien de senioren in de eerste plaats als wijkbewoners en hun woning bijgevolg als een woning in de wijk. Het al te gekende beeld van seniorenwoningen in een in zichzelf gekeerde instelling moet radicaal worden aangepast. Ook meer zorg behoevende woonprogramma’s zoals een woonzorgcentrum zullen zoveel mogelijk als woonprogramma in de wijk geïntegreerd worden. De context geeft ons belangrijke aanknopingspunten om op zoek te gaan naar de juiste schaal en identiteit voor de integratie van de nieuwe gebouwen. Daarnaast maakt brede scala aan bewoners en behoeften het juist mogelijk om het generieke zorgprogramma te transformeren tot een meer gepersonaliseerde vorm van huisvesting met een authentieke uitstraling. Dit draagt niet alleen bij aan het welzijn van de ouderen, het vergroot ook de kansen op een passende ruimtelijke integratie in de wijk.

Verhuizen naar een senioren- of zorgwoning is vaak een grote en emotionele stap. Ongeacht de fysische en psychische conditie van de senior, moeten bij de overgang naar een nieuwe omgeving vaste waarden uit het verleden een houvast vormen. We moeten in de nieuwe woning voldoende vrijheid bieden om het wonen op een eigen manier vorm te geven, met eigen herinneringen en eigen bezittingen. Zo wordt de nieuwe omgeving snel veilig en vertrouwd. Dit is niet altijd eenvoudig te realiseren binnen de strikte normen en subsidievoorwaarden, maar wel een cruciaal onderdeel van het streven naar meer gepersonaliseerde vormen van ouderenhuisvesting.

In onze visie op ouderenzorg staat de bewoner centraal. De efficiënte dienstverlening speelt zich af op de achtergrond. Efficiëntie wat betreft personeel en middelen is ontzettend belangrijk in de zorg. Efficiëntie hoeft echter niet gelijk te staan aan grootschaligheid en uniformiteit. Het is noodzakelijk dat zorginstanties bereid zijn met een open vizier naar het zorgconcept te kijken. Als we op zoek willen gaan naar een verzorgende woonomgeving in plaats van een zorginstelling moeten ontwerpers en zorginstanties sámen ontwerpen.

In ons project in uitvoering voor het Melgeshof in Merksem werken we aan een kleinere schakeling van woongroepen zonder het achterliggende zorgconcept extra te belasten. In het wedstrijdontwerp voor het Gitschotelhof in Borgerhout werkten we verder op dit concept. Om tegemoet te komen aan de huiselijke omgeving van de bewoners tellen de woongroepen maximaal 8 bewoners en heeft elke woongroep zijn eigen voordeur. Door de woongroepen intelligent te schakelen staat het huiselijk denken het noodzakelijke overzicht en de efficiëntie van de verpleging niet in de weg. We gaan binnen het ontwerp ook op zoek naar open ruimtes ter versterking van het sociale netwerk en om een sterkere binding in de buurt te bekomen. We zien de ontwikkeling van de woonzorgkern als het ontwikkelen van een bouwblok binnen de stad. De nieuwe woonontwikkeling gebruikt de taal van de wijk en integreert zich hierdoor binnen het bestaande weefsel.

In de wedstrijd voor een woonzorg- en dienstencomplex in Oostende verzamelen we het gevraagde programma op de site als een compacte schakeling van enkele huizen. Een zorggebouw staat vooruitgeschoven aan de Nieuwpoortsesteenweg als een uitgereikte hand naar de buurt. In dit gebouw stapelen we de functies die ook toegankelijk zullen zijn voor de omwonenden in een compact en open “zorgpunt” . De kamers van de bewoners zijn ondergebracht in vier geschakelde huizen rond een overdekt dorpsplein. We bekomen zo een goed functionerend en overzichtelijk gebouw dat huiselijkheid en kleinschaligheid uitstraalt.

Afbeeldingen