BRUT | Antoine Dansaertstraat 92, 1000 Brussel
info@brut-web.be | +32 (0)2 450 99 00 |
Nederlands English
Inspiratie

Draagvlak

Participatie

Omdat het ons allemaal goed uitkomt

Wanneer wij voorstellen om met een doorgedreven participatieve aanpak te werken tijdens de opmaak van een ontwerp stuitten we vaak nog op onbegrip en terughoudende reacties bij de verschillende betrokken partijen. Steden en gemeentes maken zich zorgen over de relatie met de politieke besluitvorming. Andere ontwerpers maken zich zorgen over hun artistieke vrijheid. Private opdrachtgevers vrezen tegenstand en vertraging. Maar ook de stakeholders en bewoners zelf staan vaak met ernstige argwaan tegenover het voorgestelde inspraaktraject, alsof ze vrezen in de val gelokt te zullen worden. Nochtans is het onze ervaring dat, als alle partijen met een open vizier aan het inspraakproces beginnen en als het op een correcte en volledige manier gevoerd wordt, elke partij veel te winnen heeft.

Continuïteit is een belangrijke voorwaarde om het participatietraject te doen slagen. Het scheppen van vertrouwen is noodzakelijk om tot een open en constructieve dialoog te komen, alleen dan is het mogelijk om participatie meer te laten zijn dan het ‘verplichte informatiemoment’. Participatie stopt naar ons inzien niet bij het vragen naar een mening. Het is een creatieve samenwerking waarbij bewoners waardevolle input geven aan de ontwerpers en waar vervolgens ook getoond wordt wat er met de input is gedaan. Om tot een volledig traject te komen moet er ruimte zijn om meerdere contactmomenten in te plannen. We benadrukken daarom het traject voldoende vroeg te starten, maar ook om het door te laten lopen tot op het einde en zelfs indien mogelijk door te trekken in het vervolgtraject.

Bewoners en gebruikers zijn echte ervaringsdeskundigen met een schat aan informatie over het projectgebied. Dergelijke terreinkennis leidt tot een diepere analyse, die door een ontwerper in beperkte tijd nooit verzameld kan worden. We laten het participatietraject daarom al in de analysefase starten, en zorgen er op deze manier tevens voor dat oude gevoeligheden al vroeg in het proces naar voren komen. Doordat eventuele negatieve gevoelens reeds in het begin kunnen worden geventileerd, zullen ze later in het proces minder de overhand spelen waardoor er meer ruimte ontstaat voor opbouwende kritiek. In deze fase beginnen we met een open blad. We willen duidelijk tonen dat er nog geen project is en er nog alle ruimte is voor inspraak.

Het participatietraject kan in de verschillende fases van het proces verschillende vormen aan nemen. Tijdens de contactmomenten willen we weg van de vergadersfeer. We gaan op zoek naar een meer creatieve en informele ontmoeting, zoals ronde tafelgesprekken, actieve workshops, … Het is altijd interessant om de overlegmomenten op of zo dicht mogelijk bij de projectsite zelf te organiseren, dit maakt alles een stuk concreter. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een discussiewandelingen langs de belangrijkste plekken van de site. Bewoners en ontwerpers ontdekken samen bestaande kwaliteiten en ontwikkelingsmogelijkheden die de analyse verder aanvullen. In een tweede fase kan bijvoorbeeld met een inspraaktentoonstelling het ontwerpend onderzoek worden getoond. Een week lang kunnen bewoners op hun eigen tempo de plannen bestuderen en hun opmerkingen en suggesties achter laten in een ideeënbus. Maar inspraak kan ook georganiseerd worden via een vaste klankbordgroep die de bewoners vertegenwoordigt. Of via een digitaal platform waar gedurende het hele proces op een gemakkelijke manier een intensieve uitwisseling is tussen bewoners en ontwerpers. Een vorm van participatie die nog verder gaat is co-productie, waarbij bepaalde onderdelen van het plan echt autonoom door bewoners en gebruikers kunnen worden ingevuld.

Hiernaast enkele beelden van communicatie- en participatiemomenten tijdens de uitvoering van verschillende van onze projecten.

Afbeeldingen